ವಿ.ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್ ಅವರು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯ ಆನರ್ಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರೂ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯ ಕಾವ್ಯದ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾದರು. ಕಾವ್ಯನಾಮ 'ವಿನಾಯಕ' ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದರು.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ

ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ್
ಕಾವ್ಯನಾಮ ವಿನಾಯಕ
ಜನನ ೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೦೯ (ಸವಣೂರು, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ)
ನಿಧನ ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೨ (ಮುಂಬೈ)
ಶಿಕ್ಷಣ ಧಾರವಾಡ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜು, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿವಿ (ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿ)
ಪ್ರಮುಖ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಭಾರತ ಸಿಂಧು ರಶ್ಮಿ (೩೫,೦೦೦ ಸಾಲುಗಳ ಮಹಾಕಾವ್ಯ)
ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿ ಸಮರಸವೇ ಜೀವನ
ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೧೯೯೦ ('ಭಾರತ ಸಿಂಧು ರಶ್ಮಿ' ಕೃತಿಗೆ)

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೋಕಾಕ್ ವರದಿ

೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಗೋಕಾಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ಈ ವರದಿಯ ಜಾರಿಗೆ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಭುಗಿಲೆದ್ದ 'ಗೋಕಾಕ್ ಚಳವಳಿ'ಯು ಕನ್ನಡದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜನಪರ ಭಾಷಾ ಆಂದೋಲನವಾಯಿತು.